Net-billing dla prosumenta — jak to faktycznie działa

Net-billing zastąpił net-metering w kwietniu 2022. Nadwyżki energii z twojej instalacji PV są sprzedawane do sieci po cenie rynkowej, a energię z sieci kupujesz po cenie z umowy ze sprzedawcą. To inny model niż „wymiana 1 do 1” z poprzedniego systemu.

Trzy elementy systemu

Net-billing składa się z trzech rzeczy, które warto rozumieć osobno:

1. Depozyt prosumencki (konto prosumenta): tu sprzedawca księguje wartość energii oddanej do sieci.
2. Cena rynkowa energii. Od 1 lipca 2024 nowi prosumenci rozliczają się po cenach godzinowych RCE. Osoby, które zaczęły wcześniej, rozliczają się po cenie miesięcznej RCEm albo mogą dobrowolnie przejść na RCE.
3. Zaliczanie depozytu na rachunki. Pieniądze z depozytu pokrywają koszt energii pobranej z sieci.

Ważne: depozyt pokrywa tylko część energetyczną rachunku. Opłaty dystrybucyjne, akcyza i VAT zostają niezależnie od tego, ile produkujesz.

Przykład liczbowy

Załóżmy, że instalacja w lipcu oddała do sieci 550 kWh, a średnia cena rynkowa wyniosła 430 zł/MWh (przykładowa wartość). Wartość nadwyżki to:

550 kWh × 0,43 zł/kWh = 236,50 zł

Ta kwota trafia do depozytu. Wykorzystasz ją w miesiącach, kiedy produkcja jest mniejsza niż zużycie (jesień, zima).

Ceny godzinowe potrafią mocno się wahać

Przy rozliczeniu godzinowym liczy się, o której godzinie oddajesz energię. W słoneczne południa ceny bywają bardzo niskie, a nawet ujemne. Wieczorem potrafią przekroczyć 2000 zł/MWh (gramwzielone.pl). Dlatego najwięcej daje energia zużyta w domu w chwili produkcji.

Dlaczego autokonsumpcja jest tak ważna

Energia zużyta w chwili produkcji jest dla ciebie warta tyle, ile cena zakupu z sieci. W taryfie G11 Tauronu w 2026 roku to ok. 0,97 zł za kWh razem z dystrybucją. Energię sprzedaną do sieci rozliczasz po cenie rynkowej, zwykle kilka razy niższej.

Ta różnica jest pierwszym powodem, dla którego ludzie kupują magazyny energii. Magazyn pozwala przesunąć produkcję z południa na wieczór, kiedy włączasz kuchnię, pralkę czy zmywarkę.

Kiedy net-billing się opłaca, a kiedy nie

Przykład: instalacja 7 kWp produkuje 6 800 kWh rocznie. Bez magazynu autokonsumpcja wynosi 30% (2 040 kWh), a 70% idzie do sieci (4 760 kWh). Przyjmujemy cenę zakupu 0,97 zł/kWh i średnią cenę sprzedaży 0,40 zł/kWh.

• Oszczędność na autokonsumpcji: 2 040 × 0,97 zł = 1 979 zł
• Wartość nadwyżek: 4 760 × 0,40 zł = 1 904 zł
• Razem rocznie: 3 883 zł

Z magazynem 10 kWh autokonsumpcja rośnie do 70% (4 760 kWh). Reszta (2 040 kWh) idzie do sieci.

• Oszczędność na autokonsumpcji: 4 760 × 0,97 zł = 4 617 zł
• Wartość nadwyżek: 2 040 × 0,40 zł = 816 zł
• Razem rocznie: 5 433 zł

Różnica to ok. 1 550 zł rocznie. Dotacji z programu przydomowych magazynów energii (PME 2, nabór od 20.10.2026) ten magazyn nie dostanie: przy instalacji 7 kWp musi mieć co najmniej 14 kWh, czyli 2 × moc PV. Magazyn 10 kWh za 25–32 tys. zł zwraca się więc z samej różnicy w ok. 16–21 lat. Większy magazyn, np. 14 kWh, dostanie do 30% kosztów i najwyżej 800 zł za kWh (do 11 200 zł), o ile jego cena z montażem nie przekroczy 3 000 zł za kWh. Wyższa cena oznacza odmowę całej dotacji.

Depozyt jest ważny 12 miesięcy

Pieniądze z depozytu możesz wykorzystać przez 12 miesięcy. Potem sprzedawca zwraca niewykorzystaną nadwyżkę, ale najwyżej 20% (przy rozliczeniu RCEm) albo 30% (przy RCE) wartości energii oddanej w danym miesiącu. Reszta przepada (globenergia.pl).

Dlatego nie ma sensu projektować instalacji na 130% zużycia. Rozsądna instalacja pokrywa ok. 100–110% rocznego zużycia, a magazyn podnosi autokonsumpcję.